Nederland is klein, vlak en heeft geen bergen. Toch staan er wedstrijden op de kalender die je de rest van je leven bijblijven: over een strand in januari met de wind pal tegen, over het rechte stuk van een Formule 1-circuit, of door een tunnel onder het IJ.
Dit zijn de tien die wat ons betreft het mooiste zijn, en waarom. Bij elke wedstrijd staat een link naar de organisatie zelf, want daar staat de actuele datum en de inschrijving. Wil je ze op de kaart zien met filters op afstand en provincie, kijk dan in onze loopagenda.
1. NN Egmond Halve Marathon (januari)
Afstanden: halve marathon, kwart marathon, kidsrun
Waar: Egmond aan Zee, Noord-Holland
Inschrijven: egmondhalvemarathon.nl
De zwaarste halve marathon van Nederland, en precies daarom de mooiste. Je loopt over het strand, door het Noordhollands Duinreservaat, midden in januari, meestal met de wind recht in je gezicht. Tijden zeggen hier niets: iedereen loopt langzamer dan normaal en dat weet iedereen van tevoren.

Wat Egmond bijzonder maakt is de sfeer. Half hardloopwedstrijd, half overlevingstocht, met duizenden mensen die er vrijwillig voor kiezen om op een koude zondag door los zand te ploeteren. Als je één keer een Nederlandse klassieker wilt lopen, doe deze.
2. Groet uit Schoorl Run (februari)
Afstanden: 30 km, halve marathon, 10 km, kidsrun
Waar: Schoorl, Noord-Holland
Inschrijven: groetuitschoorlrun.nl
Door de oudste bossen van Nederland en het breedste duingebied van het land. De 30 kilometer in februari is een klassieker onder lopers die in het voorjaar een marathon willen lopen: precies de lange duurloop die je op dat moment in je schema nodig hebt, maar dan met publiek en verzorgingsposten.
Het parcours is heuvelachtig naar Nederlandse maatstaven, dus houd je tempo laag in het begin.
3. Zandvoort Circuit Run (maart)
Afstanden: 10 Engelse mijl, 12 km, 4 km, kids
Waar: Zandvoort, Noord-Holland
Inschrijven: zandvoortcircuitrun.nl
Je start op het rechte stuk van het Formule 1-circuit, gaat dan het strand op, door de duinen en het dorp, en komt weer terug het circuit op voor de finish. Waarschijnlijk het meest afwisselende parcours van Nederland, en je kunt er gewoon met de trein heen.
Asfalt, zand en duinpaden in één wedstrijd betekent wel dat je schoenkeuze een compromis is. Neem iets met grip, geen vlakke wegracer.
4. NN Marathon Rotterdam (april)
Afstanden: marathon, 10 km, kortere afstanden
Waar: Rotterdam, Zuid-Holland
Inschrijven: nnmarathonrotterdam.nl
De snelste marathon van Nederland en voor veel mensen de bekendste. Vlak, breed, over de Coolsingel en de Erasmusbrug, met publiek van de eerste tot de laatste kilometer. Er zijn hier wereldrecords en Nederlandse records gelopen, en dat merk je aan hoe serieus de organisatie het aanpakt.
Wil je een marathon lopen waarin je echt op je tijd kunt jagen, dan is dit de logische keuze. Schrijf op tijd in, want vol is vol.
5. Leiden Marathon (mei)
Afstanden: marathon, halve marathon, 10 km, 5 km
Waar: Leiden, Zuid-Holland
Inschrijven: leidenmarathon.nl
Door de binnenstad en langs de Kagerplassen. Mei is in Nederland ongeveer de laatste redelijke maand voor een hele marathon voordat het te warm wordt, dus dit is je laatste kans van het voorjaar.
Kleiner en persoonlijker dan Rotterdam of Amsterdam, met een parcours dat langs meer water loopt dan je van een marathon gewend bent.
6. NN Dam tot Damloop (september)
Afstanden: 10 Engelse mijl (16,1 km), 5 Engelse mijl by Night, mini Damloop
Waar: Amsterdam naar Zaandam, Noord-Holland
Inschrijven: nndamloop.nl
Start in de ene stad, finish in de andere. Dat heeft verder geen enkele loop in Nederland. Je vertrekt vanaf de Prins Hendrikkade, gaat door de IJtunnel (waar het warm is en het geluid van duizenden voeten weerkaatst) en loopt door naar Zaandam.

De zaterdagavond ervoor is er de Damloop by Night over de kortere afstand. Twee dagen feest, en een van de drukste hardloopweekenden van het land.
7. Zeeuwse Kustmarathon (oktober)
Afstanden: marathon, halve marathon, 10 km
Waar: Zeeland
Inschrijven: kustmarathon.nl
Grotendeels over het strand en door de duinen. Dat klinkt idyllisch en dat is het ook, maar wees gewaarschuwd: een strandmarathon is fysiek iets heel anders dan een wegmarathon met hetzelfde getal erop. Los zand kost enorm veel energie en je enkels werken de hele dag door.
Strand of duin op je programma?
Zand komt overal in, ook in je schoenen. Dat schuurt, en schuren plus vocht is de snelste route naar een blaar. Lees hoe je dat voorkomt in blaren voorkomen bij het hardlopen.
8. TCS Amsterdam Marathon (oktober)
Afstanden: marathon, halve marathon, kortere afstand, kids run
Waar: Amsterdam, Noord-Holland
Inschrijven: tcsamsterdammarathon.nl
Start en finish in het Olympisch Stadion, op de baan uit 1928. Daartussen loop je langs het Rijksmuseum, over de Amstel en door het Vondelpark. Het is een van de snellere parcoursen ter wereld en een van de grootste evenementen van het land.
Dit is de wedstrijd die het snelst uitverkoopt. Wil je meedoen, zet dan de datum waarop de inschrijving opengaat in je agenda, niet de datum van de wedstrijd zelf.
9. Zevenheuvelenloop (november)
Afstanden: 15 km, 7 km (Zevenheuvelennacht), mini
Waar: Nijmegen, Gelderland
Inschrijven: zevenheuvelenloop.nl
Vijftien kilometer over de heuvels bij Nijmegen, op een parcours waar wereldrecords zijn gelopen. De glooiing is bescheiden vergeleken met het buitenland, maar voor Nederland is dit serieus klimwerk.
De zaterdagavond ervoor is de Zevenheuvelennacht over zeven kilometer, in het donker, met verlichting langs de route. Veel lopers doen ze allebei en maken er een weekend van.
10. Berenloop Terschelling (november)
Afstanden: marathon, halve marathon, 10 km
Waar: Terschelling, Friesland
Inschrijven: berenloop.nl
Over het eiland, door de duinen en een stuk over het strand, met zo ongeveer de hele eilandbevolking langs de kant. Je moet ervoor met de boot vanaf Harlingen, dus het is een weekend en geen dagje.
Je tijd slaat nergens op, het weer doet wat het wil, en je gaat er met een verhaal vandaan.
Bonus: DSW Bruggenloop Rotterdam (december)
Afstanden: 15 km
Waar: Rotterdam, Zuid-Holland
Inschrijven: bruggenloop.nl
Vijftien kilometer over de bruggen van Rotterdam, in het donker, half december. Het is koud, het is nat en het is precies het excuus dat je nodig hebt om in de winter door te blijven trainen in plaats van pas in maart weer te beginnen.
Nog vier die net buiten de lijst vielen
- Run2Day Halve van Haarlem (september): start en finish op de Grote Markt, de dichtstbijzijnde echte halve marathon vanuit Amsterdam
- ASML Marathon Eindhoven (oktober): vlak en snel, en een week voor Amsterdam de logische plan B
- NN CPC Loop Den Haag (maart): de grootste halve marathon van Nederland, van het centrum naar Scheveningen
- Vondelparkloop (januari): een wedstrijd op vijf minuten fietsen van je voordeur, zeldzaam in Amsterdam
Wanneer moet je inschrijven?
Eerder dan je denkt. De grote Nederlandse lopen zitten regelmatig maanden van tevoren vol, en bij Amsterdam en de Zevenheuvelenloop is uitverkocht binnen enkele uren geen uitzondering.
- Voor de grote najaarsmarathons kijk je in het voorjaar al wanneer de inschrijving opengaat
- Voor Rotterdam kun je vaak bijna een jaar vooruit inschrijven, en dat moet je ook doen
- Voor kleinere wedstrijden heb je meestal tot een paar weken van tevoren de tijd
- Is een loop uitverkocht, kijk dan naar een goededoelenplek of een officiîel doorverkoopplatform
In onze loopagenda staat per wedstrijd of de inschrijving open is en, waar bekend, wanneer hij opengaat. Je kunt filteren op afstand, maand, provincie en zelfs op postcode met een straal eromheen, en elke wedstrijd met één klik in je eigen agenda zetten zodat je het inschrijfmoment niet mist.
Welke kies jij?
Loop je je eerste wedstrijd, begin dan klein en dichtbij: een 10 kilometer in je eigen regio doet meer voor je plezier dan een klassieker aan de andere kant van het land. Ben je toe aan iets groters, dan is Egmond in januari of de Dam tot Damloop in september een goed doel om een half jaar naartoe te werken.
Wat je ook kiest: test je schoenen en je sokken op je lange trainingen, niet op de dag zelf. Hoe je blaren voorkomt hebben we apart uitgeschreven.